Wil je je organisatie écht waardegedreven transformeren?

Stakeholder Board

Statutair Principe 2. Een stakeholder-board

De organen van een klassieke vennootschap bestaan uit een algemene vergadering van aandeelhouders, een raad van bestuur en als de organisatie groot genoeg is, een vakbond die het personeel vertegenwoordigt. Deze opdeling zorgt voor een 'partij'-denken met schijnbaar eigen – vaak financiële – belangen. Dit leidt af van de bestaansreden, de missie van de organisatie en onevenwichten tussen stakeholders kan creëren. Bovendien worden er bepaalde stakeholders, zoals klanten en de maatschappij, niet formeel in de organen betrokken waardoor het risico bestaat dat hun belang vergeten wordt.

Om een gedeelde missie centraal te houden wordt daarom een stakeholder board opgericht waarbij alle stakeholders gelijk vertegenwoordigd zijn. De raad van bestuur bepaalt welke stakeholder categorieën er worden gedefinieerd waarbij een minimale vertegenwoordiging van de financiële stakeholders, klanten, medewerkers en maatschappij voorzien zijn. Indien de ondernemer nog actief is in de organisatie wordt deze als aparte stakeholder opgenomen.

Naast een gelijke vertegenwoordiging laat ons juridisch model ook toe om een aparte aandelenklasse te installeren met specifieke beslissingsrechten. Deze beschermde aandelenklasse kan een doorslaggevende stem krijgen over de meest fundamentele beslissingen — het wijzigen of vergrendelen van de missie (een mission lock), de verkoop van de onderneming, de verkoop van een actief, of het aanpassen van de afspraken over de herverdeling van het dividend. Zo blijft de missie beschermd, ook wanneer het eigenaarschap verandert.

Hoe werkt een stakeholder board?

De stakeholder board kan worden opgebouwd door verkiezing, loting van kandidaten of op uitnodiging door de raad van bestuur en komt in principe 2 keer per jaar samen. Er wordt een rotatiesysteem ingevoerd om de meeting voor te zitten. Het belangrijkste doel van de vergadering is om de activiteiten en status van de vennootschap te toetsen aan waardecreatie.

Concreet worden er eventuele waarde-overtredingen naar voorgebracht met voorstellen voor oplossing en worden er suggesties gedaan om waarde per stakeholder te verhogen. Deze bespreking kan optioneel gebeuren aan de hand van de Happonomy scorecard, een tool met scoringsmechanismes per stakeholder.

Een rapport wordt overgemaakt aan de raad van bestuur en CEO van de organisatie met daarin de gesignaleerde waardeovertredingen en bij consensus aangenomen voorstellen ter waardeverbetering per stakeholder.

De Raad van Bestuur kan gemodelleerd worden als stakeholder board, hierdoor is er één orgaan minder. De reden waarom dit niet standaard gebeurt en een apart orgaan wordt gecreëerd is vooral omwille van juridische aansprakelijkheid van haar leden.

Kenmerken van een stakeholder board

Gelijke vertegenwoordiging

Alle stakeholders krijgen een gelijke stem in het board, van financiële investeerders tot klanten, medewerkers en maatschappelijke vertegenwoordigers.

Waardecreatie focus

Het board toetst alle activiteiten aan waardecreatie voor alle stakeholders, niet alleen financiële resultaten.

Regelmatige evaluatie

Het board komt 2 keer per jaar samen om de voortgang te evalueren en verbetervoorstellen te formuleren.

Beschermde aandelenklasse

Een aparte aandelenklasse kan bijzondere beslissingsrechten krijgen over fundamentele keuzes — mission lock, de verkoop van de onderneming of een actief, en wijzigingen aan de dividendherverdeling.

Implementatie tijdlijn

2 jaar

Het management krijgt een periode van 2 jaar om de stakeholder board volledig in te vullen. Dit geeft voldoende tijd om de juiste vertegenwoordigers te vinden en het systeem geleidelijk te implementeren.

Klaar om een stakeholder board op te richten?

Ontdek hoe je alle stakeholders kunt betrekken bij de governance van je organisatie en zo echte waardecreatie voor iedereen kunt realiseren.